Bạo lực gia đình và sự hình thành nhân cách trẻ em
PGS.TS. Lê Thị Quý
Chức năng giáo dục của gia đình
Gia giáo xưa :
a. Răn dạy luân lý đạo đức
b. Truyền thụ kỹ năng mưu sinh
c. Trang bị tri thức văn hoá
d. Răn dạy triết lý xử thế
Con trai : Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín
Con gái : Công, dung, ngôn, hạnh
Chức năng giáo dục của gia đình
Giáo dục vỡ lòng và giáo dục trọn đời
Hiểu con để dạy
Tạo cơ hội, môi trường
Học đi đôi với hành
Dạy con hiếu thảo.
Dạy con làm công dân tốt
Chức năng xã hội hoá của gia đình
Xã hội hóa : là một tiến trình kéo dài suốt đời dựa trên sự tương tác xã hội qua đó cá nhân phát triển khả năng con người của mình và học các mẫu văn hóa của xã hội. Đây là quá trình biến đổi từ con người sinh vật sang con người xã hội.
Xã hội có trước các thành viên của nó có sau, các thành viên phải hoà nhập vào cái xã hội, được hình thành bởi nền văn hoá ấy, và nằm trong đó, quá trình ấy gọi là xã hội hoá.

Chức năng xã hội hoá của gia đình
Xã hội hóa là quá trình qua đó :
Kinh nghiệm xã hội cung cấp cho cá nhân những phẩm chất và năng lực.
Phương tiện dạy văn hóa cho mỗi thế hệ mới.
Gia đình là môi trường xã hội hoá đầu tiên của con người

Chức năng xã hội hoá của gia đình
Xã hội hoá là một sự thực tập có tính chất thường xuyên. Con người hàng ngày học hỏi các ý niệm, các tiêu chuẩn và các giá trị của các nhóm và các xã hội tổng quát trong đó diễn ra cuộc sống của họ, và họ thể hiện thành các thái độ xử sự ít nhiều xứng hợp với nhau.
Nghĩa là giáo dục con người để biến họ thành một trong những thành viên của mình.
Chức năng xã hội hoá của gia đình
Sự thực tập này đặc biệt rõ nét và sâu sắc ở tuổi thơ, vì nó được thực hiện ở trong lòng gia đình là tác nhân thứ nhất của sự xã hội hoá.
Đây là cái tuổi dễ uốn nắn nhất. Sự phát hiện bản thân và thế giới bên ngoài, sự ý thức được một tính chủ thể vốn thức tỉnh và tự phân biệt
Chức năng xã hội hoá của gia đình
Khoảng cách mong manh phân cách nó với thế giới các vật thể và với người lớn, được thực hiện đồng thời với việc đưa trẻ hoà nhập vào nhóm gia đình, nội hoá những sự kiện đầu tiên của đạo đức và văn hoá của gia đình.
Tóm lại, đứa trẻ học tập cách xử sự theo những sơ đồ đã được xác lập.
Chức năng xã hội hoá của gia đình
Ngày nay, quá trình xã hội hoá dài hơn và nhanh hơn nhiều, gia đình không phải là tác nhân duy nhất. Những nhóm khác bổ sung cho nó, thay thế nó và đặc biệt là nhà trường, tác nhân cộng đồng hoặc những nhóm khác mà những đứa trẻ thuộc về đó, ngay từ khi nó bắt đầu vượt qua ngưỡng cửa gia đình, tự giải phóng khỏi gia đình.
Chức năng xã hội hoá của gia đình
Cha mẹ phải là bạn của con. Quan tâm đến cả nhu cầu vật chất và tinh thần của con.
Cha mẹ giáo dục con bằng tấm gương của mình. Không đánh chửi con.
Không cãi cọ trước mặt con. Không mang cái lo lắng trút vào đầu con ( giận cá chém thớt)
Không áp đặt, tôn trọng tự do, sáng kiến và các khả năng cá nhân của con cái
Trẻ em - Nạn nhân của bạo lực gia đình
Bao giờ cũng vậy, nói tới nạn nhân của bạo lực nói chung và bạo lực gia đình nói riêng, người ta thường không thể tách trẻ em ra khỏi phụ nữ bởi tính phụ thuộc đặc biệt của trẻ đối với người lớn nói chung và đối với người mẹ nói riêng. Trẻ em là nhóm người yếu đuối và dễ bị tổn thương nhất trong gia đình.
Nỗi đau đớn và thiệt thòi của trẻ là vô cùng to lớn và sâu sắc, bởi lẽ nó không chỉ ảnh hưởng tới hiện tại mà còn ảnh hưởng tới tương lai lâu dài của trẻ.
Trẻ em - Nạn nhân của bạo lực gia đình
Luật pháp lại chưa có những điều khoản cụ thể để bảo vệ đầy đủ quyền của trẻ trước cha mẹ chúng khi có bạo lực gia đình
Cha mẹ có quyền “dạy con thuở còn thơ” bằng mọi hình thức, kể cả roi vọt (theo phong tục). Khi trẻ có lỗi, họ đánh. Khi họ đang có sự buồn bực, lo lắng vì mưu sinh, họ đánh.
Trẻ em - Nạn nhân của bạo lực gia đình
Chỉ có những vụ việc nghiêm trọng, gây thương tật hoặc làm chết trẻ thì mới bị luật pháp trừng trị. Những kẻ mù quáng khi lên cơn giận đã đánh con vào bất cứ chỗ nào, bằng tất cứ thứ gì họ có trong tay
Trẻ bị hành hạ, ngược đãi vì những bế tắc hoặc xung đột của cha mẹ, trẻ hầu như không có khả năng tự vệ.
Trẻ bị bạo lực hoặc chứng kiến bạo lực
Trẻ em - Nạn nhân của bạo lực gia đình
Cha mẹ cảm thấy bế tắc muốn tìm đến cái chết, họ cũng tìm cách buộc con cái họ phải chết theo. Bị trả thù. Trẻ đã phải trả giá đắt cho những vấn đề riêng của người lớn
Những trận đòn oan sẽ hằn rất sâu trong đời sống tinh thần và tình cảm của trẻ và làm thương tổn đến quan hệ giữa trẻ với cha mẹ chúng. Nguy hiểm hơn, bạo lực gia đình đã không chỉ đe doạ cuộc sống, sự phát triển thể chất và tâm lý mà còn đe doạ đến tính mạng của các em.
Trẻ em - nạn nhân của bạo lực gia đình
Kết quả của cuộc nghiên cứu trẻ em của Viện nghiên cứu thanh niên năm 2006 cũng cho thấy 99.2% số em được hỏi mong muốn khi có những bất hoà trong gia đình thì bố mẹ phải bình tĩnh hoà giải trên tình yêu thương
Cũng trong nghiên cứu của chúng tôi về trẻ lang thang ở Hà Nội, thì số trẻ phải bỏ nhà ra đi kiếm sống vì gia đình tan vỡ, cha mẹ ly dị nhau đã chiếm khoảng 40% số cháu được hỏi
Bạo lực gia đình và sự ảnh hưởng của nó tới việc hình thành nhân cách trẻ em
1. Những đứa trẻ là bản sao của cha mẹ chung trong tương lai hay là những đứa trẻ bắt chước: Học theo các khuôn mẫu từ cuộc sống xung quanh là một đặc điểm chung của trẻ em, “gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”, Người Ấn Độ có câu châm ngôn rằng: Một cái tát vào mặt con anh có thể trở thành một nắm đấm vào mặt cháu anh, tức là anh đã truyền cái tát cho những thế hệ con cháu với cường độ mạnh hơn.
Bạo lực gia đình và sự ảnh hưởng...
Theo một số cuộc điều tra xã hội học ở Mỹ, người ta nhận thấy rằng 80% phạm nhân Mỹ lớn lên trong những gia đình mà bố mẹ chúng đánh lộn như cơm bữa; 63% nam thiếu niên phạm tội giết người là chúng giết kẻ đánh đập mẹ chúng. Trong khi đó có khoảng 50% trường hợp các cô gái bị chồng đánh là lặp lại số phận của mẹ các cô ( Tình trạng này cũng xảy ra ở Việt Nam mặc dù chưa có thống kê)
2. Những đứa trẻ có các tính cách đặc biệt như thiếu tự tin, rụt rè, lo sợ và hay làm hỏng việc
Bạo lực gia đình và sự ảnh hưởng...
Theo nghiên cứu của các nhà tâm lý học thì trẻ em cũng có những sợ hãi như người lớn, những không phải lúc nào các em cũng mô tả được sự sợ hãi đó.
Người công dân tương lai sẽ bị méo mó đi rất nhiều bởi những sự trầm cảm, tính nhu nhược. Nghiêm trọng hơn nữa, nhiều trẻ còn vì thế mà mắc chứng tâm thần. do bị người lớn đánh mắng, hành hạ tàn bạo, dã man mà đã trở nên trì độn, học hành sút kém.
Bạo lực gia đình và sự ảnh hưởng...
Những đứa trẻ có xu hướng rời xa gia đình và do vậy, dễ dàng tiếp thu những ảnh hưởng tiêu cực của xã hội hoặc trở thành nạn nhân của các tệ nạn xã hội.
Từ sự xa lánh cuộc sống gia đình đến tâm lý không tôn trọng gia đình, coi thường các mối quan hệ gia đình thường không có một ranh giới rõ rệt
Khi mà cái khuôn mẫu về cuộc sống gia đình chỉ là những lời qua tiếng lại, những nắm đấm và roi vọt thì niềm vui, hạnh phúc phải là một chỗ nào khác chứ không thể ở trong chính gia đình.
Bạo lực gia đình và sự ảnh hưởng...
Mặt khác, cuộc sống xa lánh gia đình của những đứa trẻ sinh ra và lớn lên từ bạo lực gia đình cũng khiến cho chúng buộc phải tìm đến với những niềm an ủi khác từ bên ngoài xã hội.
Tệ nạn xã hội; văn hoá phẩm đồi truỵ, video đen, sách báo khiêu dâm, bạo lực... là những cám dỗ tuy thấp hèn nhưng đầy ma lực với trẻ em.
Bạo lực gia đình và sự ảnh hưởng...
12% gái mại dâm trong cả nước là trẻ em tuổi vị thành niên.
Tội phạm thiếu niên ngày càng cao, đa dạng và tàn ác.
Nghiện ma tuý chủ yếu trong thanh thiếu niên

Xin cỏm on